PADACZKA
Według definicji światowej Organizacji Zdrowia pojęciem padaczki określa się przewlekłe zaburzenia czynności mózgu o różnej etiologii (źródle pochodzenia), cechujące się nawracającymi napadami.
Padaczka nie jest chorobą psychiczną, aczkolwiek w niektórych przypadkach prowadzi do obniżenia sprawności intelektualnej.
Padaczka jest najczęstszą chorobą neurologiczną wieku dziecięcego. W 75% początek choroby przypada na wiek do 19 roku życia. Nierzadko występuje ona już w pierwszym roku życia.
Podział padaczek według etiologii obejmuje trzy grupy:
- padaczki objawowe - gdy znana jest przyczyna np. wada mózgu,
- padaczki kryptogenne - gdy padaczka ma cechy objawowe, ale nie udaje się
dostępnymi metodami ustalić czynnika przyczynowego,
- padaczki idiopatyczne - gdy czynnikiem decydującym w pojawieniu się padaczki może
być czynnik genetyczny. Dla kilku z nich został już zlokalizowany gen odpowiedzialny
za ich ujawnienie się.
NAPAD
Napady są następstwem nadmiernego wyładowania czynności bioelektrycznej w komórkach nerwowych. Jeden napad nie jest padaczką. Warunkiem jej rozpoznania jest powtarzalność napadów.
RODZAJE NAPADÓW:
Obraz napadów padaczkowych jest bardzo zróżnicowany. Generalnie można je podzielić na napady uogólnione i napady częściowe. Napady uogólnione mogą być niedrgawkowe i drgawkowe. Istotą napadu uogólnionego jest występowanie wyładowań padaczkowych w obu półkulach jednocześnie.
Napady niedrgawkowe polegają na krótkotrwałych (kilkusekundowych) zaburzeniach świadomości, z przerwaniem wykonywanej czynności. Napadom nieświadomości mogą towarzyszyć ruchy głowy, rąk, mruganie powiekami. Trwają one bardzo krótko, dlatego w początkowym stadium choroby, często są nie zauważane przez rodziców. Zazwyczaj zaczynają się w wieku przedszkolnym i szkolnym.
Napady drgawkowe charakteryzują się tonicznym zwiększeniem napięcia mięśni całego ciała (faza toniczna). Fazie tonicznej, która zazwyczaj trwa ok. 20-30 sek., towarzyszy bezdech pochodzenia ośrodkowego. Zwykle kończy się wystąpieniem głębokiego wdechu, po którym rozpoczyna się faza kloniczna, czyli drgawki całego ciała, trwające ok. 1-2 min.
Napadom toniczno-klonicznym, może towarzyszyć szczękościsk, mimowolne oddanie moczu i stolca, aczkolwiek objawy te występują u dzieci stosunkowo rzadko. Czasami napady toniczno-kloniczne mogą być poprzedzone napadami nieświadomości lub
napadami mioklonicznymi, polegającymi na kilkusekundowych nagłych "szarpnięciach" kończyn.
NAPADY CZĘŚCIOWE (OGNISKOWE):
Napady częściowe charakteryzują się występowaniem wyładowań padaczkowych w określonym obszarze jednej półkuli mózgowej. Występowanie ognisk padaczkowych w określonych obszarach mózgu, wiąże się z dużą różnorodnością objawów klinicznych:
- zaburzenia wzrokowe, węchowe, smakowe, zaburzenia równowagi,
- drgawki jednej połowy ciała lub jednej kończyny, obniżenie lub wzrost napięcia w tych
kończynach,
- zaburzenia świadomości, zaburzenia poznawcze, pamięci, dezorientacja w otoczeniu,
- zaburzenia wegetatywne (zwężenie lub rozszerzenie źrenic, zaburzenia ze strony
przewodu pokarmowego, przyspieszone bicie serca).
Napady częściowe mogą przebiegać jako napady proste bez utraty świadomości i złożone, w których świadomość jest zaburzona w różnym stopniu.
Napad częściowy może się wtórnie uogólnić i przebiegać tak jak napad toniczno-kloniczny. Jeżeli nie widzimy początku napadu, różnicowanie pomiędzy napadem częściowym a pierwotnie uogólnionym może nastręczać duże trudności, bez wykonania badania EEG.
PIERWSZA POMOC
ZACHOWAJ SPOKÓJ - NAPADY NAJCZĘCIEJ USTĘPUJĄ PO 2-3 MINUTACH!
CO NALEŻY ROBIĆ:
- chory musi być umieszczony w bezpiecznym miejscu, z dala od wody, pracujących
urządzeń i ruchu ulicznego,
- należy zapewnić drożność dróg oddechowych, a ciało ułożyć w bezpiecznej pozycji na
boku,
- napad powinien być pozostawiony naturalnemu przebiegowi,
- pozostań przy chorym do chwili ustąpienia napadu.
CZEGO NIE NALEŻY ROBIĆ:
- wkładać choremu czegokolwiek między zęby,
- powstrzymywać napad - krępować ruchy ciała chorego,
- wzywać pogotowia ratunkowego lub przewozić chorego do szpitala, chyba że chory ma
kilka następujących po sobie napadów bez odzyskania świadomości lub napad trwa
dłużej niż 7 minut,
- ingerować w zachowanie chorego w czasie, gdy jest jeszcze w stanie dezorientacji,
ponieważ może to niekiedy prowadzić do jego agresji.